ՀԱՍԱՆԵՄ

ՀԱՍԱՆԵՄ
(հասի, հա՛ս, սէ՛ք.) NBH 2-0050 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 7c, 8c, 10c, 12c, 13c չ. ՀԱՍԱՆԵՄ որ եւ ՀԱՍԱՆԻՄ. ռմկ. հասնիլ. παραγίνομαι , φθάνω, ἁφικνέομαι, προσέρχομαι pervenio, advenio ἑφάπτομαι, ἑφίστημι supervenio եւն. Ժամանել. եկաւորել ʼի դէմ եդեալ տեղի, կամ ʼի գիտեալ ժամանակ. գալ ʼի վերայ. իջանել. հանգչել. ... *Հասանել յերկնից յերկիր. ʼի վերայ երուսաղէմի. ʼի վերայ իմ, նորա: Հասանել առ նա. ʼի տարեկանս. ʼի մի վայր: Հասցես զքաղաքաւս: Հասանեն սահմանքն ʼի գլուխ լերինն: Հասանիցեն ձեզ չարիք, կամ ումեք մեղք մահապարտութեան: Հասի յառնուլ զքաղաքս: Հա՛ս ʼի վերայ: Հասանիցէ՞ ʼի վերայ քո բանս իմ, եթէ ոչ: Ի վերայ զօրաւորաց զօրաւոր քննութիւն հասանէ: Եհաս ժամ, կամ ժամանակ, որ, եւ այլն: Հասանել յառաւօտ, յերեկոյ, ʼի ծերութիւն. եւ այլն: ՀԱՍԱՆԵԼ Գտանել զխնդրելին. ստանալ. զբռամբ ածել. հանդիպել. *Ինձ գալ հասանել յիշխանութիւն: Ծերացեալ հասեալ յարս: Հասեալ էր նմա վիճակ պաշտամանս այսորիկ: Կերիցէ զմասնն հասեալ: Ինքն կամի հասանել ʼի վերայ իրաց աշխարհի (այսինքն տիրել). եւ այլն: *Միհրան սնեալ, հասեալ յարս՝ սիրեաց զվիրս. Պտմ. վր.: *Հասանել խնդրոյն, քաւութեան, թողութեան, փառաց, բարւոյ, արդարութեան, կամ տանջանաց, ապականութեան. եւ այլն: Արծր.: Նար.: Սարգ.: Շ. թղթ.: Իգն.: Անյաղթ բարձր. եւ այլն: *Զի յողորմելն ինձ աղքատին, ողորմութեան հասից քոյին. Յիսուս որդի.: *Հասեալք ʼի խոր աղքատութիւնս (այսինքն անկեալք): Ի հասանել կարօտութեանն (այսինքն ʼի վերայ գալ). Յհ. կթ.: Պիտ.: *Հասանէ նմա առաջիկայիցս յայտնութիւն. Խոր. ՟Ա. 24: (որ եւ հայի ʼի յաջորդ նշ:) ՀԱՍԱՆԷ δεῖ oportet, licet συμβαίνει contigit եւն. Անկ լինել, դէպ լինել. վիճակիլ. *Հասանէ քեզ դարձեալ մարգարէանալ: Եհաս նմա թագաւորել: Մեռանել հասանիցէ: Ի կղզի ինչ հասանէ մեզ անկանել, եւ այլն: *Որպիսի՛ մեզ հասցէ հատուցանել գոհութիւնս. Անյաղթ բարձր.: *Յորժամ ըստ բնութեան ինչ բարբառել հասանէր. Յհ. իմ. երեւ.: *Տո՛ւր ինձ բաժին՝ որ հասանէ ʼի ստացուածոց քոց. Ոսկ. յանառակն.: *Զժամանակ ինչ աւերել հասանէր քաղաքին. Եւս. քր. ՟Ա: *Թէեւ յարքայութիւնն մտանիցեմ, եւ զնա ոչ հասանէ տեսանել, քան զգեհենն չար համարէի. Սարգ. յկ. ՟Ժ: ՀԱՍԱՆԵԼ որ եւ Ի ՎԵՐԱՅ ՀԱՍԱՆԵԼ. καταλαμβάνω intelligo, comprehendo γινώσκω novi. որ եւ ՀԱՍՈՒ ԼԻՆԵԼ. Վերահասու լինել. (ուստի Հասկանալ.) հասկընալ, տեղեկանալ, գիտնալ. *Ճշմարտութեամբ հասեալ եմ, զի եւ այլն: Ի վերայ հասեալք, թէ եւ այլն: Ի վերայ հասի, թէ եւ այլն: Հասանել՝ թէ զի՛նչ է լայնութիւն: Բանից սրտից նոցա ոչ հասանէք: Ի վերայ հասանէր խորհրդոց: Հասէր ʼի վերայ խնամոյ մարդասիրութեան նորա: Եհաս թագաւորն յիրացն հաստատութեան վերայ: Ոչ քննեցէք, եւ ոչ յիրաւանց վերայ հասէք. եւ այլն: *Ոչ կարացեալ հասանել իրացն: Կէսքն հասին ճշմարտութեանն: Ճշդիւ գտակաւ հասանել համարոյ ժամանակացն. Փիլ. ՟ժ. բան.: Եզնիկ.: Եւս. քր.: *Հասի ʼի վերայ մտաց քոց: Ճշմարտիւ ʼի վերայ հասաք, եթէ զսէրն մեր հաստատուն պահեցեր. Աթ.: Խոր. ՟Գ. 17: ՀԱՍԱՆԵԼ. ՀԱՍԵԱԼ. ἁκμάζω maturesco πέπειρος, ὤριμος maturus, tempestivus. Ի հաս գալ, այսինքն հասունանալ պտղոց եւ արմտեաց. *Հասեալ են հունձք. Մրկ. ՟Դ. 29. որ է իբր կր: Իսկ Յհ. ՟Դ. 35. *Սպիտակացեալ են, եւ ʼի հունձս հասեալʼʼ. է լոկ չէղ: *Ունէր երիս ողկոյզս հասեալս: Հասեալ է խաղողդ. Ծն. խ. 10: Յայտ. ՟Ժ՟Դ. 18: *Երթիցես ʼի գերեզման իբրեւ զցորեան հասեալ ʼի ժամանակի հնձեալ. Յոբ. ՟Խ. 26: *Եթէ ոչ տօթ ջեռուցանէր զանդաստանս, պտուղք ոչ հասանէին. Եզնիկ.: *Գարին հասեալ պարարեալ էր. Եփր. ել.: *Բանջարքն ոչ դեռաբոյսք, այլ հասեալք. Շիր. զատիկ.:

հայերեն բառարան (Armenian dictionary). 2013.

Игры ⚽ Нужно решить контрольную?

Полезное


Смотреть что такое "ՀԱՍԱՆԵՄ" в других словарях:

  • ԿԱՐՕՏԻՄ — (եցայ.) NBH 1 1077 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 10c, 11c, 12c ձ. ԿԱՐՕՏԻՄ ἑνδέομαι, ἑπιδέομαι, ἁπορέω egeo, indigeo, deficio. որ եւ ԿԱՐՕՏԱՆԱԼ. Կարօտ լնել կամ գտանիլ. կարիս եւ պէտս ունել. եւ Չքաւորիլ. նուազիլ.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՀԱՍԱՆԻՄ — (սայ, սի՛ր, սեալ, սանելի.) NBH 2 0050 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 8c, 12c, 13c ձ. Երբեմն է նոյն ընդ Հասանեմ, ըստ ամենայն առման. հասնիլ. ... եւ այլն. *Խոստ գործ հասաւ ʼի վերայ մեր, եւ ʼի վերայ աշխարհիս մերոյ. Ճ. ՟Ժ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՍՏԵՂԾԻՉ — (ծչի, չաց.) NBH 2 0744 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 8c, 10c, 11c, 12c գ. πλαστής, πλάσας, κτιστής, ποιητής plasta, fictor, fingens, formans, factor, creator. Ստեղծող. արարիչ. հաստիչ յոչէից. *Միթէ ասիցէ՞… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»