ՓՈՅԹ

ՓՈՅԹ
(փութոյ կամ թի, թով, փոյթք, ʼի փոյթս.) NBH 2-0953 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 7c, 8c, 10c, 11c, 12c, 13c, 14c, 15c գ. (լծ. յն. սփուտի.) σπουδή յորմէ լտ. սդուտիում. studium, diligentia, sollicitudo πρόνοια providentia, prudentia μελέτη cura, meditatio եւն. Ջան. ճիգն. հոգ. խնամ. աշխատասիրութիւն. ջանք սրտանց. ... *Ի փոյթ մի վեհերոտք: Որչափ ինչ փոյթ գործեաց: Վասն յայտնի լինելոյ փութոյն ձերոյ՝ որ վասն մեր. (կամ մերոյ՝ որ վասն ձեր ): Զնոյն փոյթ ցուցանիցէ: Իբրեւ զմօտաւոր զհեռաւորն փութով: Ոչ աղմկաւ եւ ոչ փութով: Ի ճեպս ʼի փոյթս. եւ այլն: *Ամենայորդոր փութով. Պտրգ.: *Փոյթ է սծտի մտօք հոգ տանել. իսկ ամենայորդոր փոյթն զսաստիկ ջերմութիւն ոգւոցն ասէ. Խոսր. պտրգ.: *Փոյթ եւ տագնապ եղեւ ʼի ջուրս, թէ ո՞ ʼի նոցանէ աւելի քան զընկեր իւր աճեցուսցէ եւ այլն. Եփր. ծն.: *Ի ձեռն փութոյն Աստուածայ: Փութովն Աստուածայ. Եւս. պտմ. ՟Զ. 42: ՟Ե. 30: *Փոյթ ինքեան ʼի վերայ փութոյ եդեալ: Աշխատիցիս ʼի փոյթս որդւոց: Դադարեսցուք ʼի նանիր փութոյս յայսմանէ. Ոսկ. ՟Բ. 14. 15. 39: *Զծուլութիւն քո ʼի փոյթ յորդորեա: Զփոյթ աղօթից: Զփոյթ խրատու քահանայից. Մանդ.: *Նախ առաջին՝ Աստուածայ շնորհացն, եւ ապա մերոյս փութոյ. Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ: *Փութով պնդութեամբ. Եւս. պտմ. եւ Եւս. քր. ստէպ: Տես եւ ՊՆԴՈՒԹԻՒՆ: ՓՈՅԹ. որպէս Ստիպումն. շտապ. վաղվաղումն. ճեպ. *Վրիպեալք առ փոյթ ժամուն: Զմեծարեալ դին առ փութի չծածկելոյ՝ թերեւս շանց եւս կուր արկանեն. Եզնիկ.: *Ըստ ժամուո փութոյ: Վասն ժամուս փութոյ՝ սակաւուք բաւականասցուք. Շ. թղթ.: ՓՈՅԹ ԱՌՆԵԼ, կամ ՈՒՆԵԼ, եւ այլն. σπουδήν ποιέω, σπουδάζω, παρεισφέρω, φροντίζω, προνοέω operam do, curam habeo, gero; diligentiam facio, pono; studeo, provideo. Ջանալ. գուն գործել. հոգ առնել. հոգալ. փութալ. *Փոյթ արասցեն բարեաց գործոց վերակացու լինել: Փոյթ արասցես այսմ իրաց: Եւ ես ոչինչ փոյթ առնէի. եւ այլն: *Աւելի զարդարուեւենէ փոյթ արասցիք, եւս առաւել զողորմութենէ. Բուզ. ՟Ե. 44: *Փոյթ զայնպիսեացն առնել պիտոյից. Խոր. ՟Գ. 52: *Ոչ փոյթ ինչ առնեմ: Չառնեն ինչ փոյթ զիմեքէ: Ոչ փոյթ ինչ արարեալ զսարսափելի աւետարանութիւն փրկչին: Ոչ առնէր փոյթ վասն որդւոյն իւրոյ: Օրհներգութեանց եւ սաղմոսաց փոյթ առնել. Շ. թղթ.: Իգն.: Յհ. կթ.: ՃՃ.: Մխ. առակ.: *Զոր օրինակ առիւծ յագեալ յորոսյ՝ ոչինչ փոյթ առնիցէ զանզէն էրէոց. Արծր. ՟Ե. 3: *Փոյթ յանձին ունիջիք կամ կալանք: Զամենայն փոյթ յանձն կալեալ գրել ձեզ: Փոյթ կալաւ չու առնել հասանել. եւ այլն: *Փոյթ յանձին ունի վասն խաչին արօտի իւրոյ: Փոյթ յանձին կալան աւանդել յունաց: Ոչ ոք այսպիսի իրաց փոյթ յանձին ունէր: Փոյթ յանձին ունել յամանայնի ամենայնիւ զամենեսեան խրատել: Յայսորիկ զփոյթն ունել: Իւրեանց տանց փոյթ յանձին ունէին շինելոյ: Չունէր այնպիսի փոյթ կռուոյ: Ոչ ոք առաքինութեան փոյթ յանձին ունէր. Մծբ. ՟Ժ: Խոր. ՟Ա. 1. 13: Յհ. կթ.: Յճխ. ՟Ե: Նախ. անգ.: Շ. մտթ.: Բրսղ. մրկ.: *Յուսունսն կարի փոյթ ունէին. Սարգ. յկ. ՟Ը: *Վասն մարմնոյ սրբութեան բազում փոյթ դնէին. Ոսկ. յհ. ՟Հ՟Ա. 32: *Սմին այսմիկ զամենայն փոյթ ʼի մէջ առեալ. ՟Բ. Պետ. ՟Ա. 5: դիմազ. ՓՈՅԹ Է, ԵՂԵՒ, ԵՆ. դիմազ. μέλει curae est, curo. Հոգ է. ջան է. խնամ ունել. հոգալ. հոգն է, հոգ ունենալ. ... *Զի՞ փոյթ է տեառն: Միթէ զիղանց ինչ փո՞յթ էր Աստուածայ: Ոչ ինչ է քեզ փոյթ: Ոչինչ փոյթ է քեզ զումեքէ: Ոչ է քեզ փոյթ զումեքէ (ʼի մարդահաճել ): Ոչ Աստուածայ այլ գոյ բաց ʼի քէն, որում փոյթ իցէ վասն ամենեցուն: փոյթ լիցի նմա վասն սրբոցն: Փոյթ լիցի առնել պատճէն մի հրովարտակիդ: Մեզ չէ փոյթ, դու գիտես: Չէ՛ փոյթ նմա վասն ոչխարացն: Ոչ զի զաղքատաց ինչ փոյթ էր նմա Եւ ոչինչ զայնմանէ գաղիովնի փոյթ լինէր, եւ այլն: *Մեզ չէ ինչ փոյթ: Ոչինչ ումեք փոյթ վասն այն լինելով: Չէր ինչ փոյթ նմա վասն բաժանելոյն ʼի նոցա սպասաւորւթենէն: Այնքան փոյթ եղեւ մարգարէիցն, մանաւանդ թէ հոգւոյն. Խոր. ՟Ա. 5: Արծր. ՟Բ. 2: Իգն.: Շ. թղթ.: *Եթէ խեղութիւնք եւ վէրք մարմնոյ փոյթ են քեզ, ընդէ՞ր անտես առնես զախտացեալս հոգւով. Սարկ. աղ.: ա. ՓՈՅԹ, փութի, ից. ա. որ եւ (յն. սփուտէօս. Տե՛ս ՍՊՈՒԴԷՔ.) σπουδαῖος . լտ. սդուտիօսուս. studiosus diligens. Որ ունի զփոյթ. ջանոտ. աշխատասէր. գործասէր. ժիր, եւ արագ. ... *Որ փոյթ է ʼի հնազանդութիւն հոգեւոր օրինացն: Փոյթ յառաքինութեան ործասիրութիւն: Որք փոյթ են յուսանել: Արթուն լեր աղօթից, եւ փոյթ վարդապետութեանն պօղոսի: Աշակերտք հեզդ առ ʼի յուսումն, եւ փոյթք առ ʼի վարդապետել: Առ հեղդագոյնսն, եւ փոյթսն: Վերապատուեցէք փոյթք զպնդութիւն. Յճխ.: Մանդ.: Խոր. ՟Գ. 68: Իգն.: Սկեւռ. լմբ.: *Թէ եւ կարի փութիցն դժուար է զսովորութիւնն մոռանալ. Ոսկ. մ. ՟Ա. 17: *Փոթք էին ʼի հայհոյութիւն. Եղիշ. խաչել.: *Չեն վրիպեալ ʼի մտաց փոյթ քննողաց պատճառք մերոյ լռութեանս. Վեցօր. ՟Ը: *Փոյթ եւ առ ձեռն մեղք է լեզուին ներգործութիւն. Մաշկ.: *Զփոյթ եւ զարագ տանջանացն նշանակէ. Նչ. եզեկ.: Աստուած ʼի պահուհասելն հեղգ է, եւ ʼի բարերարելն փոյթ. Գէ. ես.: մ. ՓՈՅԹ. մ. ԸՆԴ ՓՈՅԹ. ՓՈՅԹ ԸՆԴ ՓՈՅԹ. ՓՈՅԹ ՓՈՅԹ. ՓՈՅԹ Ի ՓՈՒԹՈՅ. Փութով. փութապէս. փութանակի. վաղվաղակի. արագ արագ. իսկ եւ իսկ. ճեպով. ստիպաւ. շտապաւ. նոյն հետայն. ʼի կարճոյ. հարեւանցի. շուտով. ... *Կամ յերկար. . . կամ փոյթ: Փոյթ առ իս առաքեցէք: Առ թըզենին ձգեալ անիծից՝ եղեւ ցամաք փոյթ ʼի հիւթից. Խոր. ՟Ա. 31: Մագ. կ: Շ. խոստ.: *Ընդ փոյթ ընթացաւ առ նաթանայէլ. Ոսկ. յհ. ՟Ա. 19: Տես եւ ՎԱՂ ԸՆԴ ՓՈՅԹ: *Նոյն հետայն փոյթ ընդ փոյթ ազգ առնէ: ոյթ ընդ փոյթ հասուցանէ: Ոչ փոյթ ընդ փոյթ լեալ անց ծագումնն. Խոր. ՟Բ. 68: ՟Գ. 45. 67: *Փոյթ ընդ փոյթ ձեռնամուխ եղեն աւերել: Զի մի փոյթ ընդ փոյթ ʼի նմանէ ʼի բաց դարձցուք: Փոյթ ընդ փոյթ զգացումն եղեւ դրանն արքունի: Փոյթ ընդ փոյթ ածել զառաջեաւ. Արծր. ՟Բ. 1: Խոսր.: Ուռպ.: Ճ. ՟Բ.: *Ի կատար ընթացից օրինացն՝ եկն եհաս փոյթ ընդ փոյթ արեգակն արդարութեան. Անան. ի յհ. մկ.: *Փոյթ փոյթ բերէ զնա ընդ իւրեան. Շիր.: *Փոյթ ʼի փութոյ ճեպեալ երթայր վաղվաղակի. Եփր. թագ.: Իսկ յասելն Կրպտ. ոտ. *Քանզի առատ եմ որ շնորհեմ, միայն ըղկամաքն ʼի փոյթ խնդրեմʼʼ. իմա, փութով, կամ առ ʼի փոյթ ջանից:

հայերեն բառարան (Armenian dictionary). 2013.

Игры ⚽ Нужна курсовая?

Полезное


Смотреть что такое "ՓՈՅԹ" в других словарях:

  • ՎԱՂ — ( ) NBH 2 0771 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 9c, 10c, 11c, 14c մ. πάλαι antiquitus, ante, jam, olim θᾶττον cito. (լծ. եւ յն. բա՛լէ. ար. պալատէ. թ. էվվէլ.) Կանխաւ. արդէն. յառաջ. ʼի բազում ժամանակաց հետէ. եւ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՃԵՊ — (ոյ, ով. եւ ի, աւ, ից, իւք.) NBH 2 0179 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 10c, 11c, 12c գ. σπουδή studium, festinatio μελέτη cura περίστασις occasio. (լծ. ստէպ. շտապ. խուճապ. թ. չափըգ ) Աճապարումն. վազվազումն. փութալն …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՊԷՏ — (զպետ, ʼի պէտ.) NBH 2 0647 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 8c, 10c, 11c, 13c գ. Տ. պէտք. պիտոյք. *Մասն այնոցիկ՝ որ ʼի պէտ մարդկան պարգեւեսցան ʼի բնութենէս. Փիլ. լին. ՟Բ. 80: *Գայ ʼի յորդանան՝ տէրն առ իւր ծառայն՝ ʼի պէտ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՊԻՆԴ — (պնդոյ, ոց. կամ պնդի, դաց.) NBH 2 0648 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 8c, 13c ա. βέβαιος, στάσιμος firmus, stabilis, validus, fortis σπουδαῖος studiosus, diligens σύντονος contententus vehemens. Հաստատուն. սերտ.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՋԱՆ — (ի, ից, եւ ոյ, ու, ուց.) NBH 2 0670 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 10c, 11c, 12c, 14c գ. (լծ. հյ. գուն. եւ լտ. գօնա՛դուս ). κόπος, μόχθος, κάματος labor, fatigatio κακοπάθεια vexatio, molestia σπουδή… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՍՏԷՊ — (ստիպոյ, ով կամ աւ.) NBH 2 0745 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 8c, 10c, 11c, 12c գ. σπουδή studium, festinatio, properatio. Ճեպ. ճեպումն. շտապ, շտապումն. փոյթ. արտորանք. (լծ. լտ. ա՛րտօռ, որ է եռանդն.) *Ի ստիպոյ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆՓՈՅԹ — ( ) NBH 1 0252 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 9c, 10c, 12c, 13c ա. ἁμελής qui curam non gerit, negligens Չունօղ զփոյթ. անհոգ. ... *Ոչ իբրեւ զանփոյթ եւ զանպիտան կանայս. Փարպ.: Եւ ἁμελής qui negligitur, cujus …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՌ — I. ( ) NBH 1 0281 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 9c, 10c, 11c, 12c, 13c, 14c նախդիր. πρός ad, ar որ եւ Առ ʼի. ʼի. յ. ց. դէպ ʼի. մերձ ʼի, ընդ. դէպ ʼի, քովը. (լտ. եւս՝ ըստ նախնեաց՝ առ. որ եւ սովորաբար ասի ատ) …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՌԱԳԱՍՏԵՄ — (եցի.) NBH 1 0282 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 8c, 9c, 10c, 11c, 12c, 13c ն. καλύπτω velo, περικλείω circumcludo եւն. Ընդ առագաստիւ վարագուրի կամ հարսնարանի առնուլ պարփակել, իրօք կամ նմանութեամբ. *Շրջափակմամբ լուսեղէն… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՍՏԷՆ — ( ) NBH 1 0318 Chronological Sequence: Early classical, 5c, 6c, 11c մ. ὦδε, ἑνθαῦτα hic Աստ. աստանօր. յայսմ տեղւոջ՝ վայրի՝ վիճակի՝ աշխարհի. եւ Այժմէն. ... *Աստէն ʼի հրէաստանի յերկիւղի եմք: Չելանեմ, քանզի աստէն մեռանիմ. ՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Գ 3: ՟Գ. Թագ.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»